Kiedyś kryzys wieku średniego miał rozmach. Człowiek kupował czerwony kabriolet, skórzaną kurtkę i ruszał przed siebie, zostawiając za sobą rodzinę, rozsądek oraz ratę za zmywarkę. Ewentualnie wdawał się w romans z kimś tak młodym, że podczas wspólnej kolacji jedna osoba wspominała stan wojenny, a druga była przekonana, że Jaruzelski to polska marka okularów przeciwsłonecznych.
Dziś kryzys wieku średniego również zgłasza się punktualnie, tylko budżet już w progu studzi mu temperament. Człowiek marzy o kabriolecie, zagląda na konto i ostatecznie kupuje elektryczną hulajnogę. Przez chwilę rozważa jeszcze kochankę, ale zamawia urządzenie do masażu karku. Wibruje, nie oczekuje deklaracji i można je wyłączyć jednym przyciskiem, zanim naprawdę zacznie działać na nerwy.
Współczesny bunt nie pachnie więc benzyną, drogimi perfumami ani skandalem obyczajowym. Pachnie kartonem, folią bąbelkową lub innym badziewiem służącym do pakowania. Przychodzi kurierem albo czeka w skrytce. Druga czy nawet trzecia młodość ma dziś kod odbioru i trzeba ją zabrać z paczkomatu, zanim zechce wrócić do nadawcy.
Najczęściej przychodzi w postaci sprzętu sportowego.
Około pięćdziesiątki budzi się bowiem w człowieku atleta, który przez trzy dekady leżał cicho, prawdopodobnie przygnieciony pilotem do telewizora. Pewnego ranka podnosi głowę i woła:
- Biegamy!
Organizm, który nie zna tego człowieka, odpowiada:
- Kim pan, do cholery, jest i jak pan tu wszedł?
Mimo to kupujemy buty biegowe, legginsy, koszulkę odprowadzającą wilgoć i zegarek, który mierzy puls, sen, stres oraz stopień upokorzenia podczas wchodzenia na drugie piętro. Zegarek szybko okazuje się elektronicznym kapusiem. Wibruje przy stole i oznajmia: „Czas się poruszać”, jakby sam nie spędził całego dnia przyczepiony do ręki.
Po pierwszym spacerze gratuluje nam życiowego rekordu. Cztery tysiące osiemset kroków! Dyskretnie pomija, że połowę nabiliśmy jeszcze przed wyjściem, kursując między kuchnią a sypialnią w poszukiwaniu telefonu, który przez cały czas tkwił w kieszeni szlafroka i zwiedzał mieszkanie razem z nami.
Niektórzy kupują rower. Koniecznie profesjonalny, z siodełkiem wielkości kromki pumpernikla i z liczbą przełożeń przewyższającą liczbę zębów użytkownika. Do tego kask, okulary oraz odblaskowa odzież, w której człowiek wygląda jak zbiegły pracownik remontu autostrady.
Pierwsza wyprawa ma rozpocząć nowe życie. Kończy się osiem kilometrów dalej, pod piekarnią, gdzie kupujemy wodę, drożdżówkę i coś przeciwbólowego. Aplikacja przyznaje nam odznakę „Górski wojownik”, chociaż jedyne wzniesienie znajdowało się przed sklepem mięsnym. Kolano również wystawia ocenę, ale zamiast medalu doręcza nakaz natychmiastowego zaprzestania tej destrukcyjnej działalności.
Są też tacy, którzy postanawiają nauczyć się grać na gitarze. Instrument przychodzi w ogromnym pudle, pachnie drewnem i niespełnioną młodością. Kupujemy stroik, kostki, stojak, wzmacniacz oraz internetowy kurs prowadzony przez chłopca wyglądającego tak, jakby za godzinę miał kartkówkę z ułamków.
- Pierwszy akord jest banalnie prosty - oznajmia dziecko, przebierając palcami po strunach z szybkością spanikowanego pająka.
Nasz pierwszy akord brzmi natomiast jak szafa spadająca ze schodów z zamkniętym w środku kotem.
Po tygodniu bolą palce. Po dwóch boli kręgosłup. Po trzech boli świadomość, że wykupiliśmy roczny abonament. Po miesiącu gitara nadal stoi w salonie, tyle że suszy się na niej ręcznik. Marzenie o własnym zespole nie umarło. Zostało czasowo przekształcone w mebel.
Kolejnym objawem jest nagła potrzeba podróżowania. Człowiek ogląda w internecie ludzi mieszkających w kamperach i czuje zew wolności. Oni budzą się nad fiordem, piją kawę z emaliowanego kubka i powtarzają, że do szczęścia wystarczą im cztery metry kwadratowe. Oczywiście, że wystarczą. Mają po dwadzieścia pięć lat, kręgosłupy z gumy i pęcherze o pojemności cysterny.
Po pięćdziesiątce nocleg w samochodzie nie jest przygodą. Jest eksperymentem medycznym bez zgody komisji bioetycznej. Rano człowiek wysuwa się z kampera jak paragon z uszkodzonej kasy: powoli, krzywo i z fragmentem, którego nie można doczytać. Jedna noga śpi, druga domaga się masażysty, a kręgosłup wygląda, jakby przez noc próbował uciec z organizmu.
Ostatecznie zamiast kampera rezerwujemy hotel. Ma łóżko, łazienkę i śniadanie w cenie. Wolność wolnością, ale człowiek nie po to przez trzydzieści lat dorabiał się hemoroidów, żeby teraz myć zęby nad kanistrem i robić jajecznicę na masce samochodu.
Nie brakuje również kryzysów bardziej duchowych. Ktoś zapisuje się na jogę, ktoś kupuje misę tybetańską, a ktoś inny instaluje aplikację do medytacji. Aplikacja mówi kojącym głosem:
- Zamknij oczy. Uwolnij umysł.
Zamykamy oczy, a umysł natychmiast zwołuje walne zebranie. Pojawia się niezapłacony rachunek, rozmowa sprzed jedenastu lat, podczas której należało powiedzieć coś błyskotliwego, oraz pytanie, gdzie leży gwarancja od pralki. Wszystkie troski siadają w pierwszym rzędzie z popcornem i czekają, aż spróbujemy oddychać przeponą.
Popularne są także warsztaty poszukiwania wewnętrznego dziecka. Wewnętrzne dziecko odnajduje się zaskakująco szybko. Siedzi obrażone pod stołem, żąda zwrotu klocków oddanych kuzynowi w 1978 roku i pyta, dlaczego przez całe dorosłe życie kupowaliśmy brokuły, skoro nikt nas już do tego nie zmusza.
Nad wszystkim czuwa internet. Algorytm rozpoznaje kryzys wieku średniego wcześniej niż sam zainteresowany. Najpierw pokazuje reklamy motocykli, kursów nurkowania i apartamentów w Hiszpanii. Dwa przewinięcia później proponuje kolagen, wkładki ortopedyczne, aparat do leczenia bezdechu sennego oraz ubezpieczenie pogrzebowe. To się nazywa kompleksowa obsługa klienta. Najpierw sprzedać mu skok ze spadochronem, potem stabilizator kolana, a na końcu elegancką urnę. Cała ścieżka zakupowa bez wychodzenia z domu.
Człowiek zaczyna więc planować prawdziwą rewolucję. Sprzeda mieszkanie, rzuci pracę i przeprowadzi się na Kretę. Otworzy małą tawernę nad morzem, gdzie będzie podawał oliwki, wino i mądrość życiową. Po chwili przypomina sobie jednak, że nie znosi upałów, źle śpi w obcym łóżku, a gdy trzy osoby naraz czegoś od niego chcą, dostaje tików pod lewym okiem. Tawerna odpada również dlatego, że goście odsyłaliby musakę jako „zbyt grecką”, pytali, czy ośmiornica jest keto, a na koniec wystawiali jedną gwiazdkę, ponieważ morze przez całą noc hałasowało, a właściciel nie zrobił z tym absolutnie nic.
Kreta zostaje zatem w zakładkach przeglądarki, między kursem greckiego, pontonem dla czterech osób i przepisem na rustykalny chleb, którego nigdy nie upieczemy.
Czy kryzys wieku średniego polega na tym, że chcemy nagle zostać kimś innym? Chyba nie... Chcemy tylko sprawdzić, czy pod rachunkami, obowiązkami, cholesterolem i hasłem do bankowości elektronicznej zostało jeszcze coś naszego. Jakiś pomysł, który nie jest rozsądny. Pragnienie, którego nie trzeba konsultować z ortopedą. Odrobina życia nieprzeliczona na raty, kalorie i punkty lojalnościowe.
Może więc nie chodzi o drugą młodość, tylko o pierwszy od dawna kaprys. Gitarę, rower czy kajak kupujemy nie dlatego, że zamierzamy zostać gwiazdą rocka, zwycięzcą Tour de France albo odkrywcą Amazonki. Chcemy po prostu zrobić coś, czego nie da się uzasadnić zdrowiem, oszczędnością ani przydatnością w gospodarstwie domowym.
Jeżeli któregoś dnia przyniesiemy do domu kajak, chociaż nie mamy bagażnika dachowego, piwnicy ani szczególnej sympatii do zimnej wody, nie róbmy z tego dramatu. Najwyżej przez kilka tygodni będziemy pokonywać przedpokój bokiem.
A jeśli to naprawdę jest kryzys wieku średniego - trudno. Lepiej wylądować w kajaku niż w niewłaściwym łóżku ;)
