Chłop do kochania, gacie do samodzielnego prania...

Świat podobno chyli się ku upadkowi, ponieważ ludziom coraz rzadziej chce się brać ślub. Jakby cała nasza cywilizacja trzymała się na dwóch obrączkach i uroczystym przyrzeczeniu, że będziemy się nawzajem tolerować aż do momentu, kiedy jedno z nas zacznie chrapać tak, że drugie zapragnie popełnić zbrodnię ze szczególnym okrucieństwem. Demografowie biją na alarm, a instytucja małżeństwa, jeszcze niedawno traktowana jak obowiązkowe wyposażenie dorosłego człowieka, zaczyna przypominać porcelanowy serwis po babci. Niby wartościowy, niby wypada mieć, ale coraz mniej osób ma ochotę z niego korzystać, zwłaszcza że trzeba go potem myć.

Za przykład nadciągającej katastrofy robi Japonia, gdzie ludzie tak zapamiętale oddali się pracy, że na rozmnażanie zaczyna brakować im sił witalnych. Tamtejsze społeczeństwo starzeje się w tempie, przy którym nawet krem przeciwzmarszczkowy dostałby załamania nerwowego. Młodzi coraz później zakładają rodziny albo całkiem rezygnują z tego przedsięwzięcia. Trudno zresztą pielęgnować romantyczne uniesienia, kiedy człowiek wraca z pracy w stanie przypominającym przemielony przez korporacyjną maszynkę kotlet. Japończycy mają więc problem nie tylko z demografią, ale i z cywilizacją, która potrafi wycisnąć z człowieka ostatnie soki, a potem dziwi się, że nie ma on ochoty na produkowanie potomstwa.

W Polsce małżeństwo nadal ma swoich zwolenników, choć coraz częściej można odnieść wrażenie, że niektórzy bardziej zakochują się w perspektywie własnego wesela niż w osobie, z którą zamierzają spędzić resztę życia. Najpierw jest suknia, orkiestra, babcia Aniela w fioletowej kreacji i przysięga miłości do grobowej deski, a potem okazuje się, że już po roku wspólnego pożycia ową deskę najchętniej wykorzystano by do zatłuczenia współmałżonka. Wielkie uczucie potrafi bowiem skapitulować przed zatkanym syfonem, a romantyczny książę z czasem przeistacza się w faceta, który uważa, że brudne skarpety są elementem wystroju wnętrza.

Swoje dokłada internet, który urządził nam gigantyczny targ matrymonialny. Wystarczy przesunąć palcem po ekranie, żeby znaleźć następnego kandydata do wspólnego życia, najlepiej z pełnym uzębieniem, własnym mieszkaniem, samochodem i niewielkim przebiegiem uczuciowym. Dawniej, żeby kogoś poznać, należało przynajmniej ruszyć cztery litery z domu. Dzisiaj można przeżyć płomienny romans, nie zdejmując kapci, a zakończyć go jednym kliknięciem, zanim druga strona zdąży zapytać, czy jesteśmy wolni w sobotę. Trudno pielęgnować jedno uczucie, kiedy za rogiem wirtualnego bazaru wystawia się kolejny Adonis, który na zdjęciu wygląda jak młody Apollo, a w rzeczywistości okazuje się podstarzałym Kaziem z brzuszkiem i alimentami.

Do tego doszła emancypacja kobiet, która tradycyjny model małżeństwa potraktowała niczym buldożer starą szopę. Dawniej kobieta, nawet jeśli jej ślubny okazywał się egzemplarzem wyjątkowo nieudanym, często nie miała dokąd odejść. Chłop zarabiał, chłop decydował i uważał się za pana wszechświata, choć bez pomocy żony nie potrafił zlokalizować własnych majtek. Dzisiaj kobieta coraz częściej ma własne pieniądze i świadomość, że do szczęścia niekoniecznie potrzebny jest osobnik płci męskiej, który zajmuje trzy czwarte kanapy, a odkurzacz traktuje jak niebezpieczny przyrząd z laboratorium fizyki jądrowej. Jeśli wspólne życie zaczyna przypominać odsiadkę, można spakować walizkę i zostawić ukochanego sam na sam z jego gaciami. Co prawda niejeden taki bohater natychmiast ruszy na poszukiwanie nowej miłości, ale podejrzewam, że bardziej niż motyle w brzuchu interesować go będzie ktoś, kto umie obsługiwać pralkę.

Może zamiast biadolić nad upadkiem instytucji małżeństwa, warto zastanowić się, czy sam ślub cokolwiek jeszcze załatwia. Jeśli dwoje ludzi mieszka pod jednym dachem, ale od lat porozumiewa się wyłącznie za pomocą pretensji i trzaskania drzwiami, to co właściwie uratowaliśmy? Rodzinę czy wspólny adres zamieszkania?

A może trzeba poszukać innych rozwiązań? W Chinach żyją Mosuo, społeczność, w której tradycyjnie funkcjonuje zwyczaj zwany „chodzonym małżeństwem”. Kobieta mieszka ze swoją rodziną, mężczyzna ze swoją, a kiedy oboje mają na siebie ochotę, pan przychodzi wieczorem w odwiedziny. Spędzają razem noc, po czym rano jegomość wraca do własnego domu. 
Dzieci wychowują się w rodzinie matki, otoczone opieką krewnych, a rozstanie kochanków nie oznacza rozpadu domu. Rodzinny majątek służy całemu klanowi, który troszczy się również o starszych i chorych. Nie twierdzę, że Mosuo wynaleźli raj na ziemi, gdyż ludzkie charaktery potrafią spieprzyć nawet najrozsądniejszy system, ale trzeba przyznać, że pomysł ma w sobie pewien urok. Zwłaszcza dla kobiet, którym małżeńska codzienność zdążyła obrzydzić nie tyle mężczyzn, ile ich osobliwy stosunek do obowiązków domowych.

Wyobrażam sobie taką rewolucję w Polsce. Chłop przychodzi wieczorem wypachniony, w świeżych odzieżach, z bukietem kwiatów i miną zdobywcy. Kobieta zaprasza go do środka, a potem oboje oddają się zajęciom znacznie przyjemniejszym od wspólnego rozliczania rachunków za gaz. Rano ukochany całuje ją w czoło i wraca do siebie, gdzie czeka na niego własna pralka oraz pełna odpowiedzialność za biologiczne eksperymenty rozwijające się w lodówce. Ona zaś przeciąga się rozkosznie w łóżku, nie musi nikogo budzić do pracy ani wysłuchiwać pretensji, że zupa była wczoraj za słona.
Podejrzewam, że niejeden polski małżonek, usłyszawszy o takim rozwiązaniu, dostałby nagłego ataku tęsknoty za tradycyjnymi wartościami. Zwłaszcza kiedy dotarłoby do niego, że prawo do nocnych odwiedzin nie obejmuje dożywotniej obsługi pralniczo-gastronomicznej.

Nie namawiam oczywiście do natychmiastowego wyrzucania obrączek przez okno. Zastanawia mnie jedynie, dlaczego z takim uporem próbujemy wtłaczać ludzkie uczucia w jeden obowiązujący schemat, skoro nawet instrukcja obsługi tostera przewiduje więcej możliwości niż niektóre wyobrażenia o szczęśliwym związku. Być może małżeństwo wcale nie musi zniknąć, tylko należałoby wreszcie przestać traktować je jak obowiązkowy egzamin z dorosłości, na którym wszyscy mają zdać, choć połowa nawet nie przeczytała pytań.
Miłość, w przeciwieństwie do aktu ślubu, nie potrzebuje urzędowej pieczątki, żeby istnieć, a wspólny kredyt nie sprawi, że dwoje ludzi zacznie się lubić.

Gdyby jednak małżeństwa rzeczywiście zaczęły masowo wymierać, najbardziej martwiłabym się o przemysł weselny. Trudno sobie wyobrazić, jak przetrwa cywilizacja pozbawiona możliwości sprzedawania kawałka tortu za cenę obiadu dla czteroosobowej rodziny. Chociaż, znając ludzką pomysłowość, ktoś zapewne wymyśli uroczyste rozwody z orkiestrą i fotografem, a zamiast rzucania ślubnego bukietu będzie się odbywało publiczne palenie wspólnych zdjęć. 
Babcia Aniela włoży swoją fioletową sukienkę, a były małżonek przyprowadzi nową ukochaną. Tylko pani rozwódka będzie się zastanawiać, dlaczego do cholery nie urządziła tej imprezy dziesięć lat wcześniej. 😉

Nocne życie mojego czerepu, czyli borsuk pod napięciem...

Postanowiłam poszerzyć zakres swojej działalności artystycznej. Doszłam bowiem do wniosku, że maltretowanie gości tego przybytku wyłącznie bełkociną pisaną jest przejawem rażącego zaniedbania. Od dziś zamierzam, od czasu do czasu, znęcać się nad Wami podsuwając grafiki mojego pomysłu.

Powstają one przy ścisłej współpracy prawej kończyny górnej, mózgoczaszki oraz rozmaitych programów graficznych, które zapewne nie przewidziały w regulaminie, do jakich bezeceństw zostaną zaprzęgnięte. Efekty bywają różne, ale ponieważ w sztuce współczesnej nawet przyklejony do ściany banan może robić za dzieło, nie widzę powodu, dla którego moje poczynania miałyby wymagać jakiegokolwiek usprawiedliwienia.

Na pierwszy ogień idzie zagadnienie, które od lat spędza mi sen z powiek. A właściwie ujawnia swoje dramatyczne konsekwencje dopiero po przebudzeniu...

Nie wiem, co ja właściwie wyprawiam przez sen, ale sądząc po porannej fryzurze, prowadzę bogate życie senne ze sporą dawką ekspresji ruchowej, zwłaszcza w wykonaniu czerepu. Budzę się z aparycją skudłaconego borsuka, który najpierw przeżył porażenie prądem, a następnie został przeciągnięty tyłem przez żywopłot.

Lustro nie komentuje. I słusznie, bo nie ma sensu drażnić kobiety, która o siódmej rano wygląda, jakby właśnie uciekła z miejsca wybuchu. A przecież kładłam się spać jako całkiem przyzwoicie uczesana przedstawicielka gatunku Homo sapiens. 

Ktoś powinien wreszcie zbadać, w którym momencie nocy następuje przemiana w ofiarę nieudanego eksperymentu z elektrycznością statyczną. 😉

Wariatura stosowana, czyli kto tu wystawia zaświadczenia o normalności?

Podobno wszyscy jesteśmy wariatami, tylko nie każdy doczekał się oficjalnego potwierdzenia. I całe szczęście, bo gdyby przyszło nam zbiorowo poddać się badaniom, kolejki do specjalistów przypominałyby te po karpia w Wigilię.

Zresztą, czym właściwie jest normalność? Czasami odnoszę wrażenie, że to taki garnitur szyty przez kogoś, kto nigdy nie widział właściciela. Tu uwiera, tam ciągnie, w kroku dramat, ale najważniejsze, żeby dobrze wyglądać na zdjęciu grupowym.

Znam ludzi tak nieskazitelnie normalnych, że aż chciałoby się sprawdzić, czy mają puls, czy jedynie aktualny przegląd techniczny. Wstają o szóstej, jedzą owsiankę, segregują śmieci, mają wymiziane na błysk szafki kuchenne i znajomych według stopnia przydatności. Nawet spontaniczność mają wpisaną do kalendarza, między dentystą a wymianą filtra w dzbanku. Nie twierdzę, że to źle. Po prostu przy takiej dawce przewidywalności nawet szwajcarski zegarek dostałby depresji z nudów.

Potem pojawia się człowiek, który śmieje się w najmniej odpowiednim momencie, rozmawia z roślinami, tańczy przy otwartej lodówce i na rodzinnym obiedzie potrafi jednym niewinnym pytaniem sprawić, że ciotka Krysia przez trzy dni nie odbiera telefonu. I już. Diagnoza środowiskowa gotowa. Wariat!

Orzeczenie wydają zazwyczaj osoby, które od piętnastu lat prowadzą zaciekłą wojnę z sąsiadem o siedem centymetrów żywopłotu, a potem idą do kościoła modlić się o pokój na świecie. Albo takie, które z namaszczeniem tłumaczą innym, jak należy żyć, chociaż własną egzystencję trzymają na słowo honoru.

Nie wiem, kto komu wręczył pieczątkę z napisem „NORMALNY”, ale podejrzewam, że odbyło się to w wybitnie podejrzanych okolicznościach przyrody.

Oczywiście nie każda osobliwość jest uroczą ekstrawagancją. Niektórzy mają w głowie taki przeciąg, że rozsądnie byłoby pozamykać okna, zanim komuś innemu zerwie dach. Istnieje jednak zasadnicza różnica między człowiekiem, który żyje po swojemu, a takim, który urządza innym życie.

Osobiście wolę ludzi z odrobiną twórczego nieporządku pod czaszką. Takich, którym wyobraźnia czasem wychodzi na spacer bez smyczy, poczucie humoru nie wymaga pisemnej zgody przełożonego, a dystans do siebie jest większy niż lista pretensji do świata.

Jeśli mam już spędzić życie w tym osobliwym sanatorium zwanym ludzkością, zdecydowanie wybieram towarzystwo, przy którym można się pośmiać, zamiast nieustannie pilnować, żeby własna osobowość nie wystawała poza regulamin.

A gdyby ktoś koniecznie chciał mnie zbadać pod kątem normalności, uprzedzam: niech najpierw pokaże certyfikat na własną. Najlepiej z datą ważności. Albowiem najbardziej podejrzani wydają mi się ci, którzy nigdy nie mają żadnych wątpliwości co do stanu swojego umysłu. Za to cudzy potrafią ocenić nawet przez zamknięte drzwi. 😉

Jesień - romans z kaloryferem i wujek Zenek na parkiecie...

Od jakiegoś czasu wszystkie żywe istoty, z którymi mam wątpliwą przyjemność stykać się podczas codziennej walki o przetrwanie, zgodnym chórem obwieszczają, że jesień jest do bani. Wieje, leje, zimno, ciemno, a człowiekowi pozostaje jedynie rozejrzeć się za jakąś przydrożną topolą, zaopatrzyć w solidny sznur i oddać swoje umęczone jestestwo na pastwę wichru. Ten zaś, nie mając najwyraźniej nic pilniejszego do roboty, wywijałby nami na prawo i lewo niczym wujek Zenek ciotką Ziutą na weselu kuzynki Jadwini. Kto miał okazję oglądać wujka Zenka po spożyciu trunku nielichej mocy, ten wie, że prawa fizyki są dla niego jedynie luźną sugestią, a ciotka Ziuta podczas weselnych pląsów nie tyle tańczyła, ile usiłowała utrzymać kontakt z podłożem. Z różnym skutkiem, dodam.

I tak oto, sponiewierani jesienną aurą, opadamy w końcu na glebę naszej planety, przekonani, że do wiosny pozostało nam już tylko wegetować, wzdychać i od czasu do czasu sprawdzać, czy przypadkiem nie wyrosły nam korzenie.

A ja się pytam: czy ta biedna jesień naprawdę zasłużyła sobie na taką zbiorową nagonkę?

Kiedyś pod jednym z moich tekstów pewna cudownie pojechana babina zamieściła komentarz, który wprawił mnie w stan niemalże jesiennej euforii. Pozwolę sobie przytoczyć jej wywód, licząc, że autorka nie zaciągnie mnie przed oblicze wymiaru sprawiedliwości za bezprawną dystrybucję myśli, które tak swobodnie wydostały się z jej równie swobodnych połączeń mózgowych.

"Moja droga, właśnie rozpoczęła się moja ulubiona pora roku! Jest cudownie, chociaż wciąż zbyt dużo słońca, ale jestem cierpliwa... to najcudowniejszy czas, kiedy po wejściu do domu czujesz to obejmujące cię ciepło, kiedy bez zbędnych tłumaczeń zaszywasz się w ukochanym fotelu z kubkiem gorącej czekolady w ręku, i możesz nosić ogromniaste swetry i te papucie z uszami królika, i te fajne rękawiczki z perłowymi koralikami, i traperki (moje ukochane, tęskniłam od marca). Auuu... naprawdę jest super!!!!!"

No i powiedzcie sami, czyż nie ma w tym jakiejś magii?

Wszak jesień, moi drodzy, ma swoje niezaprzeczalne zalety. Można bez najmniejszych wyrzutów sumienia prowadzić namiętny romans z kaloryferem, a jeśli ktoś jest szczęśliwym posiadaczem kominka, to już w ogóle może sobie pozwolić na miłosne uniesienia z prawdziwym ogniem. Można zaszyć się pod kocem tak skutecznie, że nawet domownicy zaczną się zastanawiać, czy przypadkiem nie wyprowadziłyśmy się po cichu. Można wreszcie paradować po mieszkaniu w wielkim, rozciągniętym swetrze, którego fason skutecznie uniemożliwia ustalenie, gdzie kończy się człowiek, a zaczyna mebel. I nikomu nic do tego!

Do tego gorąca czekolada, grzane wino i wszelkiej maści plusze, które kuszą miękkością, otulają człowieka i nie zgłaszają pretensji o to, że znowu siedzi z książką zamiast zająć się czymś pożytecznym.

Już słyszę jednak głosy oburzenia...

- Z czego tu się, durna babo, cieszyć, kiedy człowiek na ten przykład sam w tej chałupie siedzi?! Męskiej piersi włochatej brak! Damskiej niewłochatej też nie uświadczysz! Nie ma do kogo gęby otworzyć, nie ma się do kogo przytulić, a kaloryfer, choćby najgorętszy, na pytanie „Kochasz mnie?” odpowiada co najwyżej podejrzanym bulgotaniem!

No fakt. Trudno z tym polemizować.

Nie samym pluszem człowiek żyje, a związek z urządzeniem grzewczym, jakkolwiek obiecujący pod względem temperatury uczuć, ma jednak pewne ograniczenia. Zwłaszcza gdy przychodzi rachunek za ogrzewanie. Wtedy nawet najgorętszy romans potrafi gwałtownie ostygnąć.

Ale jest na tym świecie pewien osobnik, którego towarzystwo mamy zagwarantowane dożywotnio. Osobnik ten zna wszystkie nasze wady, widział nas w stanie, w którym nawet własna matka mogłaby zażądać okazania dowodu osobistego, i doskonale wie, ile naprawdę zjadłyśmy wczoraj czekolady. A mimo to nadal z nami mieszka.

Wystarczy podejść do lustra.

Oczywiście nie twierdzę, że należy od razu rzucać się swojemu odbiciu na szyję, gdyż można sobie przy tym wybić zęby, a stomatologia, jak wiadomo, nie sprzyja pogłębianiu miłości do życia. Warto jednak od czasu do czasu spojrzeć na tę znajomą gębę z odrobiną sympatii. Bez wytykania zmarszczek, liczenia kilogramów oraz przypominania wszystkich życiowych kompromitacji, których nawet po trzech kieliszkach wina nie da się uznać za przejaw błyskotliwości.

Bo jeśli sami ze sobą nie potrafimy wytrzymać, to dlaczego oczekujemy, że ktoś inny będzie tym faktem zachwycony?

A kiedy już nauczymy się lubić własne towarzystwo, może pojawi się ktoś, z kim zechcemy dzielić koc. I nie będziemy musieli rozpaczliwie szukać drugiej połowy, jakbyśmy od urodzenia byli jakimś wybrakowanym egzemplarzem człowieka, któremu podczas montażu zabrakło paru istotnych części.
Choć z tym dzieleniem koca radzę uważać. Miłość miłością, ale zimne stopy potrafią wystawić na próbę nawet najbardziej wzniosłe uczucia.

A póki co niech sobie wieje. Niech sobie leje. Jesień ma prawo do własnych humorów, podobnie jak my. Ja tam zamierzam korzystać z jej uroków, ile wlezie, a gdy dopadnie mnie chwilowe osłabienie miłości do własnej osoby, zawsze mogę sięgnąć po kubełek grzanego wina. Byle nie w ilościach, które uczyniły z wujka Zenka legendę rodzinnych wesel. 😉

Trzymcie się pluszowo! 

Rozum trzyma się drogi, wyobraźnia właśnie zwinęła asfalt, czyli o tym, dlaczego nie warto przechodzić przez życie po linijce...

Od dziecka tresuje się nas na ludzi liniowych. Tu punkt A, tam punkt B, a pomiędzy nimi wyznaczona trasa, z której nie wypada zbaczać, choćby w przydrożnych krzakach rozdawali drugie życia. Mamy funkcjonować jak paczka kurierska: nadano, przetransportowano, zeskanowano, doręczono.

Logika bardzo taki porządek szanuje. Ma długopis na smyczy, segregator z przekładkami i wewnętrznego pana z urzędu, który na każdy pomysł odpowiada: „Brakuje pieczątki”. Zanim pozwoli człowiekowi ruszyć, żąda kosztorysu, prognozy pogody i pisemnego zapewnienia, że nikt nie zrobi z siebie idioty. Jakby robienie z siebie idioty nie było czasem jedyną drogą do zrobienia czegokolwiek ciekawego.

Wyobraźnia żadnych dokumentów nie posiada. Przychodzi w jednym bucie, z drabiną pod pachą i pyta, czy punkt B koniecznie musi znajdować się na ziemi. Następnie bierze rzeczywistość za kołnierz, potrząsa nią jak automatem, który pożarł monetę, i sprawdza, co jeszcze z niej wypadnie. Czasem pomysł. Czasem katastrofa. A czasem pomysł tak dobry, że katastrofa grzecznie siada w kącie i robi notatki.

Nie należy oczywiście wyrzucać logiki przez okno. Ktoś przecież musi sprawdzić, czy okno jest otwarte i na którym jesteśmy piętrze. Ale powierzenie jej pełnej władzy przypomina mianowanie kalkulatora ministrem marzeń - wszystko będzie się zgadzało, tylko żyć nie będzie się chciało.

Niech więc logika pilnuje, żebyśmy nie wpadli pod autobus, a wyobraźnia - żebyśmy nie spędzili całego życia na przystanku.

Punkt B nie ucieknie. Jest punktem. Nie ma nóg. Może sobie postać. 😉

W ramionach hipotonii, czyli jak sobie zrobić dobrze dezodorantem do stóp…

Niskie ciśnienie to moja osobista zmora, z którą od lat prowadzę nierówną walkę. Nierówną, bo przeciwnik regularnie powala mnie na łopatki, a potem jeszcze przygniata ciśnieniem atmosferycznym, żeby mieć pewność, że nie wstanę. Czasami bywa zabawnie, czasami mniej zabawnie, a czasami mam ochotę przegryźć pierwszy lepszy kabel nasycony uporządkowanym strumieniem elektronów, licząc na to, że niewielkie spięcie postawi mnie wreszcie na nogi. Niestety istnieje ryzyko, że zamiast odzyskać wigor, zacznę świecić w ciemności albo całkiem zakończę współpracę z zakładem energetycznym.

Kto nigdy nie miał problemów z niskim ciśnieniem, ten nie zrozumie, jak wygląda żywot takiego niepostymulowanego boroka. Człowiek niby żyje, ale bez przekonania. Serce pracuje na pół etatu, mózg przebywa na bezpłatnym urlopie, a krew najwyraźniej uznała, że nie będzie się tak bez sensu szwendać po organizmie, skoro można spokojnie poleżeć w żyłach.

Z przeszłości pamiętam zatroskane postawy społeczne zamknięte w ludzkich ciałach, które miały wątpliwą przyjemność spać ze mną w jednym pomieszczeniu. Otóż zdarzało się, że budziłam uzasadnione podejrzenia o zejście z tego świata. Podobno podczas snu nie dawałam żadnych oznak życia, nie ruszałam się i oddychałam tak dyskretnie, jakbym nie chciała przeszkadzać pozostałym narządom w odpoczynku. Co bardziej troskliwe jednostki podchodziły więc do mnie, nasłuchiwały, po czym zaczynały obszarpywać moje jestestwo błąkające się akurat po innych wymiarach. Budziłam się z pretensjami, a oni z ulgą, że nie trzeba organizować pogrzebu. Osobiście uważam, że człowiek powinien mieć prawo do spokojnego wyglądania na nieboszczyka we własnym łóżku.

Najgorzej jest rano. Budzik dzwoni, świat się budzi, ptaszki ćwierkają, a ja leżę i zastanawiam się, czy rzeczywiście muszę uczestniczyć w tym całym przedsięwzięciu zwanym życiem. Samo uniesienie powieki wymaga wysiłku porównywalnego z przesuwaniem szafy trzydrzwiowej, nie mówiąc już o opuszczeniu łóżka, które w takich chwilach jawi mi się jako jedyne rozsądne miejsce pobytu na naszej planecie. Zanim wykonam pierwszy świadomy ruch, muszę się odpowiednio nafutrować kofeiną, żeń-szeniami i innymi wynalazkami, które mają przekonać moje zwłoki do podjęcia działalności gospodarczej pod nazwą „Życie codzienne”. Bywa jednak, że nawet po takiej kuracji mój mózg pracuje na częstotliwości, której nie obsługują już żadne współczesne urządzenia.

Właśnie w takim stanie użyłam kiedyś dezodorantu do stóp w charakterze odżywki do włosów. Nie wiem, czy poprawiło to kondycję fryzury, ale przynajmniej miałam pewność, że przez najbliższe kilkanaście godzin nie dostanę grzybicy skóry głowy. Opamiętanie przyszło oczywiście z opóźnieniem, kiedy szkody zostały już poczynione, a ja z dumą mogłam stwierdzić, że jestem prawdopodobnie jedyną kobietą w okolicy, której włosy nadają się do noszenia w przepoconych adidasach.

Wiecznie też czegoś szukam. Okularów, telefonu, kluczy i innych dupereli. Przemieszczam się po domostwie jak owca z uszkodzonym błędnikiem i sklerozą gigantem, która poszukuje trawy na wyścielonych trawą halach. Potrafię wejść do kuchni, zapomnieć, po co przyszłam, wrócić do pokoju, przypomnieć sobie, ponownie wejść do kuchni i znów zapomnieć. Po trzeciej takiej wycieczce zaczynam podejrzewać, że nie chodziło mi o nic konkretnego, tylko organizm próbuje mnie zmusić do aktywności fizycznej metodą oszustwa.

Niestety, niezależnie od tego, czy jestem przytomna, półprzytomna, czy jedynie sprawiam wrażenie osoby, której jeszcze nie wystawiono aktu zgonu, muszę się również stawiać w robocie. A tam nie ma zmiłuj! Dopada mnie horda wysokociśnieniowych, nadpobudliwych osobników żądnych interakcji pełną gębą. Wszyscy czegoś chcą, wszyscy dokądś pędzą, wszyscy mają do mnie sprawy wymagające natychmiastowego załatwienia, jakby od mojej odpowiedzi zależały losy cywilizacji. Niektórzy produkują tyle energii, że gdyby podłączyć ich do krajowej sieci, elektrownie mogłyby spokojnie ogłosić miesięczny urlop. Ja natomiast próbuję ustalić, czy moje serce wykonało już dzisiaj przewidzianą normę uderzeń, czy dopiero zbiera się do roboty.

Jakoś jednak ogarniam ten cyrk i czasami dochodzę nawet do wniosku, że może to dobrze, iż jestem takim lekko trzepniętym egzemplarzem, bo spora część bodźców zwyczajnie do mnie nie dociera. Siedzę więc, szczerzę zęby, od czasu do czasu kopię się dyskretnie po kostkach i udaję osobę w pełni kompatybilną z otaczającą rzeczywistością. Gdyby ktoś zajrzał mi wtedy do głowy, zobaczyłby zapewne małego człowieczka leżącego na hamaku z kartką „Nie przeszkadzać. Trwa aktualizacja systemu”. 
Rzeczywistość dociera do mnie jak przez szybę albo gigantyczną ścianę skonstruowaną z galaretki owocowej. Widzę, że ludzie poruszają ustami, słyszę jakieś dźwięki, nawet przytakuję z przekonaniem, ale mój umysł przetwarza to wszystko z prędkością urzędnika, któremu pięć minut temu skończyły się godziny przyjęć interesantów. Coraz częściej rozważam więc obrabowanie jakiejś nielegalnej fabryki produkującej dopalacze. Oczywiście wyłącznie w celach naukowych. Chciałabym sprawdzić, czy istnieje substancja, po której człowiek jest w stanie normalnie funkcjonować bez konieczności wcześniejszego odprawienia egzorcyzmów nad własnym układem krążenia.

Co ciekawe, jedynym sprawdzonym sposobem przywrócenia mnie do świata żywych jest intensywny ruch. Ale nie jakieś tam machanie nóżką przy otwartym oknie czy spacer wokół osiedlowego śmietnika. Muszę się porządnie zmęczyć, niemal do stanu, w którym trzeba mnie zdrapywać z podłogi szpachelką. Wtedy dzieje się cud! Serce nagle przypomina sobie o swoich obowiązkach, krew rusza z kopyta, a ja dostaję takiego wigoru, że mogłabym latać na miotle bez napędu mechanicznego, wyprzedzając po drodze gołębie i nisko przelatujące samoloty. Niestety następnego dnia, jeśli biometr niekorzystny, cała zabawa zaczyna się od początku. Wstaję, a właściwie podejmuję rozpaczliwą próbę odklejenia się od materaca, i czuję, jak moje ciało powoli przechodzi w stan skupienia właściwy budyniowi.

I nie proponujcie mi tutaj wstawania o piątej rano, żeby przed robotą przebiec maraton na golasa, a potem wziąć lodowaty prysznic i z uśmiechem powitać nowy dzień. Aż taką masochistką nie jestem! O piątej rano moje narządy wewnętrzne jeszcze śpią, a próba zmuszenia ich do aktywności mogłaby się skończyć zbiorowym wypowiedzeniem umowy o pracę. Poza tym bieganie nago o świcie mogłoby doprowadzić do interwencji policji, a ja naprawdę nie mam siły uciekać przed radiowozem.

Nie działają również popularne porady, żebym się z kimś pokłóciła, porządnie wkurzyła albo znalazła sobie powód do irytacji. Próbowałam. Mój organizm w stanie niskociśnieniowej zapaści jest emocjonalnie porównywalny z kisielem pozostawionym na parapecie. Można mnie obrażać, prowokować i straszyć końcem świata, a ja co najwyżej zapytam, czy to będzie koniec przed obiadem, czy po, bo chciałabym jeszcze zdążyć się zdrzemnąć. Nawet perspektywa awantury wymaga ode mnie energii, której zwyczajnie nie posiadam.

Dlatego zwracam się z apelem do wszystkich niskociśnieniowców oraz tych, którzy znają jakieś skuteczne sposoby na uruchomienie człowieka bez konieczności pakowania w siebie połowy asortymentu apteki. Podzielcie się wiedzą, zanim zacznę poważnie rozważać zakup defibrylatora do użytku domowego. A gdybyście kiedyś zobaczyli mnie leżącą nieruchomo i wpatrzoną w sufit, nie wpadajcie od razu w panikę. Nie wzywajcie zakładu pogrzebowego, nie sprawdzajcie testamentu i pod żadnym pozorem nie dzielcie się moimi rzeczami. Ja najprawdopodobniej jeszcze żyję. ;)

Żołądź to nie fotel, czyli o sztuce czekania, aż życie zrobi coś za nas...

Jedni patrzą na żołędzie i widzą w nich początek dębu, inni zaś dostrzegają przede wszystkim całkiem poręczny pretekst, żeby usiąść i poczekać, aż natura, los i może jeszcze ktoś bardziej przedsiębiorczy wykonają za nich resztę roboty.

Siadają więc na nim metaforycznie, poprawiają kołnierzyk nadziei i czekają, aż życie zrobi swoje. A życie, jak to życie, nie zawsze jest zatrudnione w dziale spełniania cudzych oczekiwań. Czasem ma wolne. Czasem jest na L4. A czasem patrzy na człowieka siedzącego na żołędziu i samo nie bardzo wie, czego ten człowiek właściwie od niego chce.

Owszem, z żołędzia może wyrosnąć dąb. Tylko że to trochę potrwa. I nie ma żadnej gwarancji, że kiedy drzewo osiągnie imponujące rozmiary, my nadal będziemy mieli ochotę siedzieć dokładnie tam, gdzie usiedliśmy trzy dekady wcześniej. Możliwe, że w międzyczasie zmienimy zdanie, branżę, fryzurę, męża, poglądy na gluten i stosunek do ludzi, którzy mówią: „wszystko dzieje się po coś”.

Ale nie wszystko dzieje się „po coś”. Niektóre rzeczy dzieją się, ponieważ nic z nimi nie zrobiliśmy.

Jest również ten drugi sposób: wspiąć się na drzewo. Nie brzmi tak komfortowo. Nie ma poduszki pod tyłkiem ani możliwości powiedzenia znajomym: „daję sobie czas”. Jest za to ryzyko, że zahaczymy rajstopami o gałąź, zedrzemy kolano, pomylimy konar z genialnym pomysłem i przez chwilę będziemy wyglądać jak orangutan po kursie przedsiębiorczości. Ale przynajmniej jesteśmy w ruchu.

Zadziwiającym talentem człowieka nie jest bowiem cierpliwość. Jest nim niezwykła zdolność do przebierania bezczynności w bardzo eleganckie słowa. Nie boimy się - „czekamy na odpowiedni moment”. Nie odkładamy - „dojrzewamy do decyzji”. Nie stoimy w miejscu - „obserwujemy sytuację”. Jeszcze chwila i bezczynność dostanie własny profil w serwisie LinkedIn oraz rekomendację od coacha.

Wiadomo, że nie chodzi o to, żeby rzucać się na każde drzewo jak wiewiórka po trzech espresso. Nie każda gałąź jest nasza. Nie każdy szczyt wart jest obtłuczonych kolan. I nie każdy człowiek musi bez przerwy coś zdobywać, udowadniać, przekraczać i „wychodzić ze strefy komfortu” - czasem strefa komfortu jest po prostu miejscem, w którym mamy święty spokój, który jest nam najbardziej w danym momencie potrzebny.

Ale jeśli naprawdę czegoś chcemy, dobrze od czasu do czasu sprawdzić, czy przypadkiem nie siedzimy właśnie na żołędziu i nie nazywamy tego strategią.

Oczywiście dąb może kiedyś wyrosnąć. Tylko szkoda byłoby po latach odkryć, że dąb zdążył wyrosnąć, a my w tym samym czasie wyhodowaliśmy głównie imponujący zestaw powodów, dla których jeszcze nie warto wstawać.

A od siedzenia, jak wiadomo, najwyżej rośnie dupa. 😉

Stefan i jego apetyczne sakiewki, czyli turkuć podjadek w akcji...

Stefan, jak to Stefan, cierpiał na przewlekły syndrom turkucia podjadka kuchennego, ze szczególnym uwzględnieniem drugiego członu tej przypadłości. Podjadał chętnie, często i bez wyrzutów sumienia, które uważał za wyjątkowo niesmaczny dodatek do każdego posiłku.

Pewnego sobotniego popołudnia, gdy świat za oknem oddawał się błogiemu lenistwu, w trzewiach Stefana rozpoczęły się niepokojące manewry. Początkowo głód łechtał ściany jego żołądka delikatnie, niczym ślimak winniczek badający językiem świeżość sałaty lodowej. Wkrótce jednak ślimak nabrał temperamentu, a ośrodek głodu w Stefanowym mózgu ogłosił stan podwyższonej gotowości bojowej.

Mężczyźnie zamarzyły się sakiewki z ciasta filo, koniecznie z jakimś fikuśnym nadzieniem. Widział podobne cudeńka w programie kulinarnym i od tamtej pory cienkie płaty ciasta prześladowały go z uporem zawiedzionej kochanki. Zjawiały się w myślach podczas golenia, przemykały przez wyobraźnię przy porannej kawie, a ostatnio przypomniały o sobie nawet w trakcie opłacania rachunku za prąd. Stefan uznał, że dalsze ignorowanie tej ciaścianej obsesji może się skończyć poważnym uszczerbkiem na zdrowiu psychicznym.

Jako singiel po czterdziestce nie mógł liczyć na regularne wsparcie niewieścich rąk. Owszem, niektóre od czasu do czasu gościły w jego domostwie, lecz ich właścicielki miały na ogół ciekawsze zajęcia niż obieranie cebuli. Zresztą Stefan cenił sobie kuchenną niezależność, a w swoim kulinarnym królestwie tolerował obce palce tylko wtedy, gdy sam wyraźnie sobie tego życzył.

Nie zwlekając, wskoczył w spodnie i pognał do sklepu, gdzie ciasto filo spoczywało w chłodni, zupełnie nieświadome, że stało się obiektem męskiego pożądania. Porwał opakowanie, dorzucił do koszyka mrożone kurki, seler naciowy, kawałek sera pleśniowego i dwie niewielkie czerwone cebule. Z takim łupem wrócił do domu, zanim jego żołądek zdążył wystosować oficjalny protest.

Na patelni rozgrzał łyżkę klarowanego masła i wrzucił kurki, które pod wpływem temperatury zaczęły odzyskiwać życie towarzyskie. Dołączyły do nich drobno pokrojony seler naciowy, posiekana cebulka i kawałki sera pleśniowego. Całe to towarzystwo dusiło się zgodnie, choć kurki początkowo usiłowały zalać imprezę wodą. Kiedy zmiękły i pozbyły się nadmiaru wilgoci, Stefan doprawił farsz przyprawą toskańską, czarnym pieprzem i odrobiną soli morskiej.

Zapach roznoszący się po kuchni był tak bezczelnie apetyczny, że Stefan kilkakrotnie musiał powstrzymywać się przed wyjedzeniem zawartości patelni. A przecież farsz miał dopiero trafić do sakiewek!

Piekarnik rozgrzał do 180 stopni. Ciasto filo pociął na kwadraty, każdy cienki płatek potraktował pędzelkiem umoczonym w roztopionym maśle, po czym przystąpił do operacji nadziewania. Ostudzony farsz rozdzielił sprawiedliwie pomiędzy porcje ciasta i z wprawą początkującego sakiewkarza uformował zgrabne woreczki. Ich szyjki związał specjalistycznymi sznureczkami własnej produkcji, wykonanymi z folii aluminiowej. Wynalazek może nie zasługiwał na Nobla, ale Stefan był z siebie wyraźnie kontent.

Sześć sakiewek wylądowało w piekarniku, gdzie przez około dwadzieścia minut nabierały złocistej opalenizny.

Dwadzieścia minut! Dla człowieka sytego to ledwie chwila, dla Stefana - kawał życia zmarnowanego na zaglądanie przez szybkę piekarnika. Krążył więc po kuchni niczym przyszły ojciec pod drzwiami porodówki, z tą różnicą, że zamiast potomstwa oczekiwał narodzin sześciu chrupiących pyszności.

Wreszcie nadeszła wiekopomna chwila. Sakiewki prezentowały się wybornie, a Stefan promieniał dumą człowieka, który właśnie dokonał czegoś doniosłego dla światowej gastronomii.

Odczekał, aż nieco przestygną, po czym bez zbędnych ceremonii zatopił zęby w pierwszej. Cienkie ciasto zatrzeszczało rozkosznie, aromatyczny farsz wypełnił mu usta, a na twarzy pojawił się wyraz błogości, jakiego nie potrafiła wywołać żadna z ostatnio oglądanych komedii romantycznych.

Resztę soboty Stefan zamierzał spędzić na kanapie, w towarzystwie telewizora, sakiewek i rudego kocura Cysia, który obserwował kulinarne ekscesy swojego pana z miną surowego inspektora do spraw podziału żywności.

Sześć sakiewek, jeden Stefan i kot przekonany, że został bezczelnie pominięty w testamencie. Zapowiadał się nadzwyczaj udany wieczór kawalerski. 😉

Sukces przed ósmą? Proszę mnie nie straszyć!

Podobno ludzie sukcesu wstają o piątej rano. O 5:07 medytują, o 5:19 piją wodę z cytryną, a o 5:32 mają już plan przejęcia sąsiedniej galaktyki. Ja o tej porze mam plan równie ambitny: nie otwierać oczu zbyt gwałtownie, żeby dzień mnie nie zauważył.

Nie mam nic przeciwko sukcesowi. Przeciwnie - chętnie go przytulę do piersi. Może być nawet duży, błyszczący i z dostawą pod drzwi. Mam tylko drobną uwagę organizacyjną: niech nie przychodzi bladym świtem. O szóstej rano nawet moje marzenia śpią jeszcze na boku, przykryte po uszy, a motywacja wygląda jak kot wyrzucony z ciepłego fotela - patrzy z pogardą i nie zamierza współpracować.

Hmmm... A może cały sekret nie polega na tym, żeby zrywać się z łóżka, zanim kogut zdąży sprawdzić grafik. Może trzeba wstawać wtedy, kiedy człowiek potrafi już odróżnić życiową misję od pilnej potrzeby kawy. W dobrym humorze mózg pracuje zdecydowanie lepiej: pomysły wpadają bez zapowiedzi, rozsiadają się wygodnie i zaczynają robić twórczy bałagan.

Budzik natomiast ma w sobie coś z małego domowego windykatora: dzwoni, zanim jesteśmy gotowi, żąda natychmiastowej reakcji i absolutnie nie interesuje go nasza sytuacja emocjonalna. Czy człowiek niewyspany może zdobyć świat? Oczywiście. Tylko istnieje ryzyko, że po drodze warczy na ekspres do kawy, obrazi się na własne spodnie i przez siedem minut szuka telefonu, który trzyma w ręce.

Dlatego mój osobisty przepis na sukces jest podejrzanie nieheroiczny: najpierw odzyskać człowieczeństwo, potem zdobywać szczyty. Himalaje poczekają. Świat też. A jeśli nie poczeka? Trudno. Niech zostawi wiadomość. 😉

Jedz, chudnij i oszukuj?!? Wyznania ptysioholiczki...

Od początku miesiąca prześladują mnie myśli o jedzeniu... Artykuły o jedzeniu, rozmowy o jedzeniu, diety, kalorie i inne nieszczęścia, które człowiek sam na siebie sprowadza, kiedy próbuje dopiąć spodnie bez użycia kombinerek. Nie wiem, czy w październiku jakieś klepki nie wróciły mi na właściwe miejsce, czy przeciwnie - ostatnia sprawna właśnie odpadła, ale zaczęłam podejrzewać, że padłam ofiarą przekazu podprogowego. Gdziekolwiek spojrzę, ktoś każe mi jeść mniej, ruszać się więcej albo pokochać kaszę, która wygląda jak żwirek dla kota po przejściach.

Na domiar złego w archiwalnym magazynie „Charaktery” natknęłam się na artykuł o tym, jak jeść, żeby schudnąć. Natychmiast zwróciłam uwagę na słowo „jeść”, ponieważ chudnięcie okupione głodowaniem nie mieści się w mojej filozofii życiowej. Głodna ja nie chudnę humanitarnie, tylko wszczynam wewnętrzne postępowanie karne przeciwko każdemu, kto w promieniu trzech metrów chrupnie waflem. Po kilku godzinach bez jedzenia człowiek nie staje się smukłą nimfą, lecz zrzędliwą, agresywną babą, która potrafi znienawidzić własną rodzinę za to, że oddycha w pobliżu lodówki.

Ale wróćmy do mądrości wyplutych przez naukowców... Badania dotyczące otyłości i nadwagi pokazują podobno, że coraz częściej nie jemy po to, żeby żyć, tylko żyjemy po to, żeby jeść. Mnie to akurat nie dziwi, ponieważ sama kocham jedzenie miłością szczerą, głęboką i absolutnie niewymagającą żadnej terapii. Nie oznacza to jednak, że żyję wyłącznie po to, aby jeść. Mam jeszcze przecież pracę, rachunki oraz inne zajęcia przeszkadzające mi w spokojnym konsumowaniu.

Dlaczego właściwie zjadamy więcej, niż potrzebujemy? Otóż dlatego, że mózg, choć lubi uchodzić za centrum dowodzenia całym człowiekiem, bywa w tej sprawie wyjątkowo łatwowiernym półgłówkiem. Każdego dnia nasze zmysły odbierają tyle informacji, że część z nich przyswajamy automatycznie, bez udziału świadomości. W ten sposób rodzą się nawyki, a nawyk - jak już się człowieka uczepi - siedzi na nim niczym mokry kostium kąpielowy i ani myśli zleźć. Dotyczy to również jedzenia, ponieważ często pochłaniamy kolejne porcje nie dlatego, że organizm rozpaczliwie potrzebuje dokładki, lecz dlatego, że coś leży, pachnie, patrzy na nas i wyraźnie nie chce się zmarnować.

Podobno nie zauważamy nawet, że dostaliśmy posiłek odrobinę oszukany, zawierający o 100-200 kalorii mniej niż zwykle. Gdyby takie drobne oszustwo stosować codziennie, w ciągu roku jest szansa na zgubienie kilka kilogramów bez dramatycznego okradania się z jedzenia. Pomysł wydaje się genialny, dopóki do akcji nie wkracza mój mózg, który prowadzi księgowość kalorii z dokładnością urzędu skarbowego. Jeśli użyję do obiadu mniejszej ilości tłuszczu, natychmiast zapisuje sobie tę oszczędność, a po dwóch godzinach pochyla się nade mną i szepcze: „No, Mała, zjedz ptysiola. Przecież obiad okradłaś, więc jesteśmy do przodu”. W tym miejscu należałoby zapewne wykazać się silną wolą, ale moja silna wola jest stworzeniem delikatnym. Nie wolno jej przemęczać, stresować ani zostawiać samej w pomieszczeniu z ciastem. Można natomiast spróbować odwrócić jej uwagę, najlepiej sprzątaniem, chociaż nie ręczę, czy po umyciu dwóch okien człowiek nie nabiera przypadkiem przekonania, że spalił równowartość sernika baskijskiego.

W opisanym w artykule eksperymencie uczestnicy jedli zupę pomidorową. Jedna grupa dostała zwyczajne talerze, druga zaś miski połączone ukrytymi pod stołem rurkami, przez które niepostrzeżenie dopływała kolejna porcja. Pomidorówka odrastała niczym głowa hydry, a badani jedli dalej, zapewne czekając, aż na dnie pojawi się porcelana i oficjalnie zwolni ich z obowiązku konsumpcji. Osoby jedzące z uzupełniających się misek pochłonęły średnio około 525 ml zupy, podczas gdy właściciele uczciwych talerzy poprzestali na mniej więcej 325 ml. Najciekawsze było jednak to, że nikt z pierwszej grupy nie twierdził, iż najadł się bardziej. Wniosek nasuwa się sam: wielu z nas nie pyta żołądka, czy ma już dosyć, tylko zagląda do talerza. Jeśli talerz pusty, posiłek zakończony; jeśli coś jeszcze w nim pływa, należy kontynuować, choćby człowiek miał już pomidorówkę pod migdałkami. Sygnał sytości nie dociera przecież do mózgu natychmiast, dlatego osoby jedzące szybko są w stanie pochłonąć pół stołu, zanim organizm zdąży wysłać uprzejmą wiadomość: „Dziękujemy, magazyn pełny, prosimy nie zastawiać wyjścia”.

Skoro jednak mózg tak chętnie daje się oszukiwać, można spróbować pobić go własną bronią. Na początek należałoby jeść wolniej, co brzmi rozsądnie, lecz wymaga pewnego przygotowania, zwłaszcza gdy na talerzu leży coś naprawdę dobrego. Ja na widok ptysia nie jem powoli, tylko przeprowadzam sprawną akcję przejęcia obiektu, po której zostaje cukier puder na bluzce i mgliste wspomnienie kremu. Tymczasem warto od czasu do czasu odłożyć widelec i pozwolić żołądkowi dojść do głosu, zanim ten zacznie porozumiewać się z nami za pomocą jęków oraz konieczności rozpięcia guzika.

Jest też rada, którą przyjęłam z wyjątkowym entuzjazmem: podczas jedzenia nie należy zbyt szybko sprzątać ze stołu. Obgryzione skrzydełka, kości i opakowania mają podobno działać jak dowody rzeczowe, dzięki którym mózg widzi skalę przestępstwa i nie żąda kolejnej porcji. Pierwszy raz nauka tak wyraźnie staje po stronie człowieka, który nie chce sprzątać, więc zamierzam ten argument wykorzystywać bezwstydnie. Jeśli ktoś zapyta, dlaczego na stole piętrzą się talerze, odpowiem, że prowadzę badania nad świadomością konsumpcyjną i proszę mi nie przeszkadzać w eksperymencie.

Nie warto również wprowadzać całkowitego zakazu słodyczy, ponieważ mózg potraktuje go jak osobistą zniewagę. Lepiej zjeść kostkę czekolady albo cukierka, niż przez trzy dni udawać osobę niezainteresowaną, a czwartego napaść na tort z dzikością rosomaka, który właśnie zakończył post leczniczy. Zakazany przysmak nabiera bowiem niezwykłego uroku: zaczyna pachnieć intensywniej, wyglądać piękniej oraz przemawiać do człowieka głosem tak uwodzicielskim, jakby w polewie czekoladowej siedział co najmniej George Clooney.

Pomóc mogą także mniejsze talerze. Pełny talerzyk sprawia mózgowi znacznie większą radość niż smutne „pitu-pitu” położone na środku ogromnego talerzora, na którym pojedynczy ziemniak wygląda, jakby zgubił rodzinę podczas ewakuacji. Podobno znaczenie ma również kolor naczyń - im większy kontrast między jedzeniem a talerzem, tym łatwiej zauważyć wielkość porcji. Mocna barwa może sprawić, że nałożymy sobie mniej, dlatego niewykluczone, że dietetyka przyszłości nie będzie polegała na liczeniu kalorii, lecz na jedzeniu pierogów z talerza w kolorze kamizelki odblaskowej.

Napoje warto natomiast pić z wysokich, smukłych szklanek. Niska i pękata szklanka wygląda niewinnie, ale mieści podejrzanie dużo, a człowiek leje do niej z rozmachem, jakby przygotowywał zapasy na zimę. Zgrabne szkło daje oczom złudzenie obfitości, dzięki czemu pijemy mniej, choć nadal możemy udawać, że nasz napój prezentuje się niezwykle elegancko. Oczywiście w przypadku wody różnica nie ma większego znaczenia, ale przy słodkich napojach każda szklanka, która potrafi oszukać właściciela, powinna być sprzedawana z dyplomem psychologa.

Nie wolno za to ślepo wierzyć napisom „light”, „fit” ani innym słowom, które mają sprawić, że produkt wygląda na moralnie lepszy od swoich kolegów z półki. Mózg widzi napis „light” i natychmiast uruchamia własną matematykę: skoro jedno ma mniej kalorii, można zjeść cztery. W ten sposób człowiek kupuje dietetyczne ciasteczka, po czym pochłania całą paczkę z poczuciem dobrze spełnionego obowiązku, niemal oczekując, że waga łazienkowa podziękuje mu rano za współpracę.

Kolejną pułapką jest jedzenie przed telewizorem, komputerem albo w samochodzie. Gdy uwaga zajmuje się filmem, pracą czy poszukiwaniem miejsca parkingowego, ręka działa na własną odpowiedzialność i transportuje do ust wszystko, co znajdzie w promieniu rażenia. Człowiek otwiera paczkę orzeszków podczas pierwszej sceny serialu, a przy napisach końcowych odkrywa, że zostało w niej wyłącznie powietrze oraz sól przyklejona do folii. Nie pamięta smaku, nie pamięta jedzenia, ale kalorie - te pamiętają doskonale.

Z badań przywołanych w artykule wynikało także, że w towarzystwie jemy więcej. Przy jednym współbiesiadniku spożycie może wzrosnąć o około 35 proc., natomiast większa grupa potrafi niemal podwoić ilość pochłanianego jedzenia. Nic dziwnego: rozmowa trwa, półmiski krążą, ktoś dokłada sałatkę, a ciocia pilnuje, żeby człowiek nie umarł z głodu między drożdżowym a makowcem. Jedzenie w samotności może więc sprzyjać umiarowi, chociaż istnieje ryzyko, że brak świadków zostanie przez mózg zinterpretowany jako idealna okazja do popełnienia zbrodni doskonałej na paczce chipsów.

Można też spróbować jeść ręką mniej dominującą. Gdy miałam niesprawną prawą rękę i musiałam posługiwać się lewą, rzeczywiście jadłam mniej, ponieważ większość posiłku spadała mi z widelca, a po kilku próbach byłam już tak wściekła, że traciłam apetyt. Metoda działa, choć niewykluczone, że jej skutkiem ubocznym jest konflikt z zupą oraz potrzeba przemalowania ściany.

Wielkie opakowania również nie są naszymi przyjaciółmi, choć udają ekonomiczne i rodzinne. Rodzina może nawet istnieć, ale opakowanie i tak najczęściej siedzi wieczorem obok jednej osoby, która co chwilę sięga do środka, zapewniając samą siebie, że bierze już naprawdę ostatnią garść. Ta ostatnia garść ma potem siedem sióstr i wszystkie spotykają się w żołądku. Lepiej więc podzielić zawartość na mniejsze porcje albo przynajmniej nie trzymać wielkiej torby na kolanach, bo w takiej pozycji nawet mnich buddyjski mógłby stracić kontakt z własnym ośrodkiem samokontroli.

Smakołyki warto ponadto ukrywać w nieprzezroczystych opakowaniach i stawiać z dala od miejsc, w których odpoczywamy. Sama wiem, że miseczka orzeszków znajdująca się w zasięgu ręki bardzo szybko zamienia się w pustą miseczkę. Nie ma znaczenia, czy jestem głodna; orzeszki są blisko, więc najwyraźniej trzeba im pomóc zniknąć. Wystarczy jednak przestawić je nieco dalej i nagle okazuje się, że wcale ich nie potrzebuję, ponieważ między mną a przekąską pojawiła się przeszkoda wymagająca wstania z kanapy. Aż tak wielkiej miłości między nami nie ma.

Wyjątkowo osobliwa porada polega na tym, by „kląć” na jedzenie, czyli opisywać szczególnie kaloryczne przysmaki jako brzydkie, niedobre albo obrzydliwe. Podobno takie słowa zmniejszają apetyt, choć mam pewne wątpliwości, czy można skutecznie obrazić ptysia. Mogę stanąć nad nim i powiedzieć: „Ty paskudna, tłusta pokrako z kremem”, ale przecież oboje wiemy, że nie mówię tego szczerze. Ptyś zna swoją wartość, ja znam jego nadzienie, a między nami jest już za dużo historii, żeby kilka przykrych słów mogło cokolwiek zmienić.

Mimo wszystko część tych sposobów warto wypróbować. Nie trzeba od razu wyrzucać zastawy, jeść lewą ręką z czerwonego spodka i samotnie wyzywać sernik w zamkniętym pokoju. Wystarczy trochę uważniej przyglądać się temu, co podpowiada nam otoczenie, i od czasu do czasu przypomnieć sobie, że mózg nie zawsze domaga się jedzenia dlatego, że organizm jest głodny. Czasem zobaczył pełną miskę, czasem przeczytał słowo „light”, a czasem zwyczajnie usłyszał szelest opakowania i uznał, że nadarzyła się okazja, której nie wolno zmarnować.

Pozostaje tylko jeden problem: mój mózg właśnie przeczytał cały ten felieton, zna już wszystkie sztuczki i domaga się honorarium. Najlepiej w postaci ptysia. 😉